|
Written by Phz
|
|
Friday, 17 July 2009 |
|
ตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสาร Commusic
คนใช้คอมพิวเตอร์ในยุคนี้
คงจะทราบกันดีว่าวัฏจักรของเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องนั้นมาเร็วไปเร็วมาก
ซอฟต์แวร์ดนตรีส่วนใหญ่อัพเดทกันรายปี แต่ซอฟต์แวร์บนเว็บ (Web
Application) นั้นอัพเดทกันรายเดือนหรือรายวันกันทีเลยทีเดียว
แต่มีอยู่สิ่งหนึ่งที่ถือเป็นเทคโนโลยีที่รับใช้เรามานาน
ทั้งที่จะว่าไปแล้วตัวมันเองนั้นก็น่าจะล้าสมัยกันเต็มที
ตั้งแต่เรื่องของแบนด์วิธที่ช้า และ Resolution ที่น้อยเกินไปแค่ 128
สเต๊ป แม้ว่าเรื่องของ Interconnection นั้น มีการปรับปรุงโดยการใช้ USB
มาแทนแล้ว แต่โดย��าพรวมก็ทำให้ผู้เขียนทึ่งไม่น้อย
ถึงการที่มันถูกลากมาถึงทุกวันนี้
ถูกต้องแล้วครับ ผู้เขียนกำลังพูดถึง "MIDI"
โปรโตคอลที่อยู่คู่กับวงการดนตรีมานานกว่า 20 เกือบจะ 30 ปีมาแล้ว
เพื่อนร่วมรุ่นอย่าง "Compact Disc" ก็มีอายุยืนยาวมาพอๆกัน
แม้ว่าในวันนี้จะหายใจแผ่วเบาเต็มที แต่ MIDI
นั้นก็ยังถือว่ามีสุข��าพแข็งแรงกว่าเยอะมาก
สังเกตจากการที่อุปกรณ์ดนตรีใหม่ๆทุกอย่างยังสนับสนุน MIDI
อยู่อย่างที่หลายคนไม่รู้ว่ามีอะไรมาแทนมันได้
OSC ผู้ท้าชิงบัลลังค์
ในปี 1997 "Center for New Music and Audio Technologies" (ตัวย่อ CNMAT แต่อ่านออกเสียงว่า "เซ็นแมท") แห่งมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียวิทยาเขตเบิร์กลีย์ (UC Berkeley) ได้ทดลองร่างมาตรฐานใหม่ที่จะปิดข้อจำกัดของ MIDI ทั้ง 3 ข้อที่กล่าวมาในย่อหน้าแรก และยังเสนอสิ่งดีๆเพื่อรองรับแนวคิดใหม่ที่จะเพิ่มเข้ามาได้อีกในอนาคต ชื่อว่า Open Sound Control หรือ OSC (http://opensoundcontrol.org/) สังเกตว่ามันเริ่มต้นมากว่า 12 ปีแล้ว ท่านผู้อ่านลองสำรวจที่ตัวเองก่อนว่าเคยได้ยินหรือได้ใช้งานมันบ้างหรือเปล่า?
FAW Circle ซินธ์ยุคใหม่ที่สนับสนุน OSC ในรูปแบบที่เข้าใจง่าย
แต่หากยังไม่เคยได้ยิน ก็ไม่ใช่เรื่องเสียหายแต่อย่างใดครับ ผู้เขียนมีคนรอบตัวที่เกี่ยวข้องกับงานเสียงมากมาย ที่ก็ไม่ได้รู้จัก OSC เช่นกัน อันที่จริงก็ต้องยอมรับกันตรงๆว่ามีน้อยคนที่จะรู้จัก เพราะการที่มันเริ่มโดยวงการวิจัยและการศึกษา สนับสนุนกันในหมู่นักดนตรี นักประดิษฐ์ที่มีแนวคิดก้าวหน้า ขณะที่ MIDI นั้นเริ่มต้นโดยกลุ่มของผู้ที่มีบทบาทในอุตสาหกรรมเครื่องดนตรีมาก่อนแล้ว และใช้กันจนกลายเป็นมาตรฐานหลักมาจนถึงทุกวันนี้ ผู้เขียนเองกว่าจะรู้จัก OSC ก็ตอนที่มันเริ่มมีอายุ 6 ขวบปี ในตอนนั้น OSC สนับสนุนอย่างเงียบๆบนซอฟต์แวร์ไม่กี่ตัว แน่นอนว่า Reaktor ก็เป็นหนึ่งในนั้น และโดยส่วนใหญ่แล้ว OSC มักจะได้รับสนับสนุนจากซอฟต์แวร์ประเ��ทปลายเปิดมากกว่าซอฟต์แวร์ที่เฉพาะทางที่ทำมาเพื่อใช้อย่างเดียว อย่างเช่น Reaktor, Max/MSP, ChucK หรือบนฮาร์ดแวร์ใหม่ๆเพื่อการเล่นดนตรีอย่าง Lemur หรือ monome แต่ในช่วงเวลานี้เค้าลางของ OSC เริ่มชัดเจนขึ้นมาก จากการบุกเบิกวงการของซอฟต์แวร์อินสตรูเมนต์จนอิ่มตัวมากแล้ว ผู้พัฒนารายใหม่ๆอย่าง Future Audio Workshop ได้ทดลองสนับสนุน OSC บนซินธ์แนวคิดเท่ๆอย่าง "Circle" เพื่อที่ผู้ใช้เครื่องดนตรีอย่าง Lemur หรือ monome จะได้ต่อตรงเข้ากับ Circle ได้ตรงๆ โดยไม่ต้องคอยแปลงสัญญาณเป็น MIDI ให้เสียชาติตระกูล ไปจนถึงซอฟต์แวร์หลายตัวบน iPhone-iPod Touch เริ่มสนับสนุน OSC กันตรงๆ โดยใช้ความได้เปรียบของ OSC ที่มีต่อ MIDI ในการเพิ่ม Resolution ของการควบคุมที่ละเอียดกว่า เช่น 128 Steps ของ MIDI เราอาจเพิ่มเป็น 1024 Steps หรือมากกว่านั้นบน OSC
ตัวอย่างอินเตอร์เฟซของ OSC Controller บน iPhone
จุดเด่นของ OSC
- OSC ใช้งานได้บนเน็ตเวิร์กคอมพิวเตอร์พื้นฐานที่มีอยู่แล้ว และแน่นอนครับส่งผ่านอินเตอร์เลยก็ยังได้ วันนี้ Wifi เองก็แรงมากแล้ว ผู้เขียนได้ทดลองใช้ OSC ผ่าน Wifi โดยไม่รู้สึกตะขิดตะขวงใจแต่อย่างใด
- OSC เป็นระบบปลายเปิดครับ หมายความว่ามันไม่ได้สำเร็จรูปมาในกล่อง แต่เปิดให้เราสามารถทำอะไรต่อมิอะไรจากมันได้อีก ตัวอย่างเช่นการที่มันให้เราตั้งชื่อ Control Message ได้ด้วยตัวเอง
- ส่งข้อมูลควบคุมแบบ High Resolution
- ใช้ Pattern Matching ในการส่งข้อมูลออกไปถึงเครื่องรับพร้อมกันทีละมากกว่า 1 เครื่องได้ (MIDI เป็นเครือข่ายแบบ Ring Topology ติดข้อจำกัดนี้แบบเต็มๆ)
- ส่ง Message ออกไปเป็นชุด โดยรับประกันว่าเอฟเฟกต์เหล่านั้นจะเกิดขึ้นพร้อมกัน
Reaktor เองก็สนับสนุน OSC มาหลายปีแล้ว
ความเคลื่อนไหวของ MMA ทางกลุ่ม MMA (MIDI Manufacturer Association) นั้นเคยประกาศ MIDI 2.0 เมื่อหลายปีก่อน (ใครรู้บ้าง?) โดยเป็นมาตรฐานที่ Backward Compatible หรือสามารถใช้รับส่ง MIDI 1.0 แต่ก็อย่างที่เห็นครับว่ามันหายไปในกลีบเมฆตั้งนานแล้ว ล่าสุดกลุ่ม MMA ก็ยังมีการประกาศ "HD Protocol" (http://www.midi.org/news/hdmidi.php) ซึ่งนับจากวันที่ประกาศ 1 ปีแล้ว เรายังไม่ได้เห็นความคืบหน้าอะไรจากตรงนี้
โปรดสนับสนุน OSC
ผู้อ่านบางท่านอาจเริ่มต้นสงสัยว่า
ถ้ามันดีขนาดนี้แล้ว ผ่านไป 12 ปี ทำไมถึงแจ้งเกิดไม่ได้เสียที
เหตุผลหลักเลยคือการที่มันไม่ได้ถูกร่างมาตรฐานโดยพี่ๆใหญ่ในอุตสาหกรรมเครื่องดนตรี และเนื่องจากความเป็นปลายเปิด
ทำให้มันไม่ได้อยู่ในรูปแบบที่ใช้งานง่ายๆเหมือน MIDI
(ในประเดนหลังนี้สามารถแก้ได้ด้วยการออก OSC
เวอร์ชันปิดสำหรับต่อกับซินธ์อย่างง่ายๆก็ได้) แต่อย่างไรก็ตามครับ
ปัจจุบันนี้หมดยุคของพี่ๆใหญ่ที่เกิดมาก่อนแล้วทำตัวเป็นมาเฟียควบคุมทุกสิ่งทุกอย่าง แต่เป็นยุคของผู้ใช้ผู้บริโ��คทุกคนที่จะกำหนดกฏเกณฑ์ต่างๆได้ด้วยพลังของมหาชน
(ประชาธิปไตยเบ่งบานโดยแท้จริง) เมื่อ "ผู้ใหญ่" ไม่เล่นด้วย
เราสามารถสนับสนุน OSC ได้อย่างตรงๆด้วยการ "ใช้งานมัน"
ในทุกครั้งที่มีโอกาส ผู้เขียนมองเห็นการเติบโตของเครื่องดนตรีที่สนับสนุน
OSC นั้น มีมากขึ้นอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน เมื่อเทียบกับ 5-6 ปีก่อน
iPhone ก็เป็นหนึ่งในอุปกรณ์ที่ช่วยให้ OSC เบ่งบานขึ้น
ซอฟต์แวร์อินสตรูเมนต์รุ่นใหม่ๆจะสนับสนุน OSC
เครื่องดนตรีรุ่นใหม่ๆเท่ๆเจ๋งๆจากผู้ผลิตรายเล็กๆจะใช้ OSC (ดู
Monome.org, Machinecollective.org) หรือหากท่านมีโอกาสได้ออกแบบงาน Sound
Installation ขนาดเล็กใหญ่
เข้าถึงเครื่องมือในการเขียนโปรแกรมด้านเสียงไม่ว่าจะเป็น Max/MSP/Jitter,
Pd, Processing, ChucK ฯลฯ OSC ก็จะเป็นตัวเลือกแรก
ที่ทำให้เราไม่จำเป็นต้องกลับไปมองหา MIDI อีก
"MIDI 2.0" นั้นหายตัว "HD Protocol" ก็ยังไม่มาเสียที ขณะที่ OSC นั้นมีอยู่แล้ว ใช้ได้ดี ใช้ได้ทันที ไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม และทำไมเราจะไม่ใช่มันล่ะครับ?
|
|
Last Updated ( Friday, 17 July 2009 )
|